Brutalisme in webdesign
Je komt op een website en het voelt alsof iemand je een klap in je gezicht heeft gegeven. De typografie is een chaotische warboel, de navigatie lijkt compleet verdwaald en het kleurenpalet is agressief storend. Het voelt minder als een gebruikersinterface en meer alsof het ontwerp je hart in een vuist grijpt en begint samen te knijpen. Welkom in de wereld van brutalisme in webdesign.
Brutalisme??
Hoewel de term misschien nieuw is voor het web, liggen de wortels in de architectuur van het midden van de 20e eeuw. Brutalisme ontstond in de jaren 50 in het Verenigd Koninkrijk. Een wereld die herstelde van de wonden van de Tweede Wereldoorlog moest haar steden zo snel en goedkoop mogelijk herbouwen. Uit die nood ontstond een krachtige esthetiek.
Smithdon High School
De Smithdon High School in Hunstanton, Engeland, wordt algemeen beschouwd als een van de eerste voorbeelden van brutalistische architectuur.
De architectonische stroming raakte tegen de jaren 80 uit de gratie, maar haar geest herleefde online in het midden van de jaren 2010. In 2016 begonnen ontwerpers de term “web brutalism” te gebruiken, waarmee ze een directe link legden naar die oorspronkelijke architectonische principes.
De kernprincipes van architectonisch brutalisme
Om webbrutalisme te begrijpen, moeten we eerst kijken naar wat de architectonische voorganger kenmerkte:
Eerlijkheid: Materialen en structuren worden niet verborgen. In brutalisme laat je het gebouw zien zoals het is opgebouwd, met nadruk op ruw beton, staal en de sporen van constructie.
Minimalisme: Er is geen overbodige decoratie. Elk element moet een functionele reden hebben om te bestaan.
Duurzaamheid: Beton werd gezien als een bijna eeuwig materiaal. Hoewel we nu weten dat het onderhoud vergt, was het oorspronkelijke doel om voor de lange termijn te bouwen.
Gemeenschapsgericht: Brutalistische gebouwen hadden vaak een collectieve functie — het eerste voorbeeld was een school. Zelfs wooncomplexen werden ontworpen met gedeelde ruimtes om sociale interactie te bevorderen.
Brutalisme vertaald naar het web
Wanneer je deze principes toepast op webdesign, ontstaat een verrassend natuurlijke — en confronterend eerlijke — stijl:
- Onaangeraakte HTML-elementen: gebruik standaard browserstijlen voor koppen, lijsten en links — een vorm van “materiële eerlijkheid”.
- Onconventionele kleuren: felle neontinten, harde contrasten en bewust ongemakkelijke combinaties.
- Regels doorbrekende layouts: geen strakke grids — elementen mogen overlappen, onverwacht stapelen of zweven in witruimte.
- Bewust slecht uitgelijnde tekst: bijvoorbeeld tekst direct tegen de rand van een container plaatsen zonder padding.
Waarom we brutalisme nodig hebben in webdesign
Het simpele antwoord: omdat elke website op elkaar begint te lijken. Een hero-sectie met call-to-action, een grid met features, onderaan wat reviews — en vaak zonder duidelijk uit te leggen wat een bedrijf eigenlijk doet. Generatieve AI versterkt dit probleem alleen maar door steeds dezelfde patronen te reproduceren.
Brutalisme werkt, zoals elke sterke kunststroming, als een schok voor het systeem. Het dwingt ons uit onze comfortzone en stelt vragen bij wat een website “zou moeten zijn”. Het geeft prioriteit aan rauwe inhoud en unieke expressie boven gepolijste, voorspelbare templates.
Net als in de architectuur zijn er ook in webdesign voorbeelden die deze stijl vertegenwoordigen. Hieronder enkele Joomla-templates die de diversiteit van brutalisme laten zien.
Brutalisme in actie: voorbeelden van Joomla-templates
Phoca Spectrum
Deze template is een schoolvoorbeeld van brutalistische eerlijkheid. De blokken in de layout zijn duidelijk afgebakend, zonder afgeronde hoeken of zachte overgangen. Het laat de ruwe essentie van HTML zien.
JoomShaper Maestro
Maestro omarmt minimalisme. Door afleiding weg te nemen, ligt de focus volledig op de content. Het sterke kleurenpalet en de donkere randen zorgen voor een krachtige visuele impact.
JoomShaper Delacroy
Brutalisme hoeft niet grijs of saai te zijn. Delacroy bewijst het tegendeel met levendige, botsende kleuren en een onconventionele informatiestructuur. Het ontwerp is speels én krachtig.
JoomShaper Devnox
Devnox legt de nadruk op rauwe typografie. De navigatie voelt bewust losstaand — een keuze die de aandacht terugbrengt naar de pure boodschap.
Dit artikel was niet mogelijk geweest zonder TemplateJoomla.com, dat ook de screenshots van de templates heeft geleverd.
Heb jij recent brutalistische websites met Joomla gebouwd of gezien? We zijn benieuwd — deel je links en ervaringen in de reacties hieronder!